uzun-yola-hazirlik

Uzun Yola Çıkmadan Önce Araç Kontrolü: 12 Önemli Nokta

Uzun yola çıkacaksınız. Bavullar hazır, otel rezervasyonu tamam, yol boyunca dinleyeceğiniz şarkıları bile seçtiniz. Peki arabaya baktınız mı? Kontağı çevirince çalışıyor diye her şey yolunda sanmayın. Şehir içinde sizi hiç üzmeyen arabanız, uzun yolda bütün huylarını ortaya dökebilir.

Düşünün, sabah erkenden İstanbul’dan Ege’ye doğru yola çıktınız. Trafiği geride bıraktınız, müzik güzel, hava şahane. Aklınızda deniz, güzel bir kahvaltı, belki yol üstünde küçük bir köyde mola vermek var. Tam keyfiniz yerindeyken hararet ışığı yanıyor. Haydi bakalım, şimdi de en yakın sanayiyi arayın. Tatilin ilk durağını oto tamircisi olarak planlamamıştınız herhalde.

Oysa yola çıkmadan lastiklere, frenlere, motor yağına, aküye ve soğutma sistemine bir baktırın, kafanız rahat etsin. Her parçayı değiştirmenize gerek yok. Arabanızın neye ihtiyacı olduğunu bilin, sorun varsa önceden çözün.

İster hafta sonu Ege’ye kaçın ister Balkanlar’ı arabayla dolaşın, uzun yola çıkmadan önce şu 12 kontrolü mutlaka yapın. Tatilde macera güzeldir ama yol kenarında çekici beklemek pek eğlenceli bir macera değil.

Araç Kontrolü İçin Kısa Liste

Yola çıkmadan önce son kez göz atmak için:

1. Lastiklerinizi Kontrol Edin: Dört Tekerleğin Üzerinde Gidiyorsunuz

Otomobiliniz ne kadar güçlü olursa olsun yolla temasını sağlayan yalnızca lastikler. Fren yaparken, viraja girerken veya yağmurda ilerlerken güvenliğiniz büyük ölçüde onların durumuna bağlı.

Yola çıkmadan önce lastik basıncını, diş derinliğini ve genel durumunu kontrol edin. Yanaklarda çatlak, kesik, balon şeklinde şişlik veya düzensiz aşınma varsa ihmal etmeyin. Türkiye’de binek otomobiller için yasal asgari diş derinliği 1,6 mm. Ancak özellikle yağmurlu yollarda bu sınıra kadar beklemek iyi bir fikir değil.

Lastik basıncını aracın yüküne göre ayarlayın. Doğru değerleri sürücü kapısındaki etikette veya kullanım kılavuzunda bulabilirsiniz. Dört kişi ve dolu bagajla seyahat ediyorsanız yüklü araç için önerilen basıncı kullanın. Ölçümü lastikler soğukken yapın.

Bir de mevsimi ve gideceğiniz yolu düşünün. Yazın Akdeniz kıyılarına gitmekle kışın Kartepe’ye çıkmak aynı şey değil. Lastikleriniz hem hava koşullarına hem de güzergâha uygun olsun.

2. Stepne ve Lastik Tamir Kitini Unutmayın

Lastikleri kontrol ettiniz, hepsi iyi görünüyor. Güzel. Peki yolda lastik patlarsa ne yapacaksınız?

Birçok sürücü bagajında stepne bulunduğunu biliyor ama en son ne zaman kontrol ettiğini hatırlamıyor. Belki yıllardır aynı yerde duruyor. Hava basıncı yeterli mi, kullanılabilecek durumda mı, pek ilgilenen yok.

Bazı yeni otomobillerde ise stepne yerine lastik tamir kiti bulunuyor. Bu kitlerin hepsi aynı hasarlarda işe yaramıyor. Özellikle lastiğin yanak kısmında oluşan büyük bir yarığı basit bir tamir sıvısıyla çözemezsiniz.

Yolculuk öncesinde stepnenizi veya tamir kitinizi kontrol edin. Kriko, bijon anahtarı ve varsa kilitli bijon adaptörünün de araçta olduğundan emin olun.

Bir dağ yolunda, gece vakti lastiğinizin patladığını düşünün. Telefon çekmiyorsa veya en yakın çekici saatlerce uzaktaysa hazırlıklı olmanın değerini daha iyi anlarsınız.

Yalnız güvenli biçimde lastik değiştirebileceğiniz bir yerde değilseniz kendiniz müdahale etmeye çalışmayın. Özellikle otoyol kenarında lastik değiştirmek ciddi risk taşıyabilir. Öncelik güvenliğiniz.

3. Frenleri Kontrol Ettirin: Ses Gelmesini Beklemeyin

Fren sistemi, uzun yolculuklarda ihmal edilmemesi gereken kontrollerin başında geliyor. Üstelik sorun olduğunu anlamak için frenlerin tamamen tutmamasını beklemeye gerek yok.

Fren yaparken tiz bir ses geliyor mu? Pedalda alışılmadık bir yumuşama veya titreşim hissediyor musunuz? Otomobil fren yaptığınızda bir tarafa çekiyor mu?

Bunlar kontrol gerektiren belirtiler olabilir.

Özellikle virajlı dağ yollarına çıkacaksanız frenlerin durumu daha da önemli. Uzun inişlerde fren sisteminin üzerindeki yük artıyor. Böyle güzergâhlarda uygun vitesi kullanmak ve gerektiğinde motor freninden yararlanmak da frenlerin aşırı ısınmasını önlemeye yardımcı olur.

Fren balatalarının kalınlığı, disklerin durumu ve fren hidroliği gibi konuları servise kontrol ettirin. Fren hidroliğinin bakım aralığı da aracın üreticisinin önerilerine göre takip edilmeli.

Burada tasarruf etmeye çalışmayın. Tatilde birkaç öğünü daha ekonomik yiyebilirsiniz. Ama sorunlu frenlerle uzun yola çıkmak, bütçe yönetimi sayılmaz.

4. Motor Yağını ve Sıvı Kaçaklarını Kontrol Edin

Uzun yola çıkmadan önce motor yağı seviyesini kontrol edin. Bazı otomobillerde yağ çubuğundan, bazılarında gösterge ekranından bakabilirsiniz. Seviyeyi ölçerken aracınızın kullanım kılavuzundaki talimatları izleyin.

Yağ eksikse rastgele bir ürün eklemeyin; motorunuza uygun özellikte yağ kullanın. Otomobili park ettiğiniz yerde yağ lekesi görüyorsanız veya normalde yağ eksiltmeyen motor birden eksiltmeye başladıysa nedenini araştırın. Sürekli yağ tamamlamak sorunu çözmez.

Bakım zamanı yaklaştıysa uzun yola çıkmadan servise uğrayın. Özellikle binlerce kilometre yapacaksanız bakımı yolculuk sonrasına bırakmayın. Küçük bir kontrol için ayıracağınız zaman, yolda yaşayacağınız büyük bir sorunu önleyebilir.

5. Soğutma Sistemine Bakın: Hararet Tatil Planı Dinlemez

Yazın uzun yolda başınıza gelebilecek en can sıkıcı sorunlardan biri hararet. Özellikle uzun yokuşlarda, yoğun trafikte ve sıcak havalarda soğutma sistemindeki küçük bir sorun kendini gösterebilir. Tatil yolunda kaputu açıp motorun soğumasını beklemek de pek hayal ettiğiniz mola sayılmaz.

Yola çıkmadan önce motor soğukken soğutma sıvısının seviyesini kontrol edin. Hortumlarda çatlak, bağlantılarda gevşeklik veya sıvı kaçağı varsa servise gösterin. Antifriz yalnızca kışın işe yaramıyor; soğutma sistemini korozyona karşı korumaya da yardımcı oluyor. Ancak her antifriz her araca uygun değil. Üreticinin önerdiği ürünü kullanın.

Yolda hararet göstergesi yükselirse klimayı kapatın, güvenli bir yerde durun ve aracınızın kullanım kılavuzundaki talimatları izleyin. Ciddi aşırı ısınmada motoru zorlamayın. Motor sıcakken radyatör kapağını sakın açmayın. Basınçlı sıcak sıvı ciddi yanıklara neden olabilir.

Kısacası, yola çıkmadan yapacağınız on dakikalık kontrol, tatilin ilk gününü sanayide geçirmenizi önleyebilir. Deniz kenarında terlemek varken motorun başında terlemeye ne gerek var?

6. Akünüzün ve Şarj Sisteminizin Durumunu Öğrenin

Akünün kötü bir huyu var: Genellikle tatilin en olmayacak anında sizi yarı yolda bırakır. Sabah otelde kahvaltınızı yaptınız, bavullar bagajda, sıradaki kasabaya doğru yola çıkacaksınız. Kontağı çeviriyorsunuz, tık yok! Tatil planında olmayan bir aktivite çıktı: Araba itmece. Tabii modern otomobillerin çoğunda iterek çalıştırmak da çözüm değil.

Uzun yola çıkmadan önce aküyü ve şarj sistemini kontrol ettirin. Araç zor çalışıyorsa, marş yavaş dönüyorsa veya akünüzün kaç yıllık olduğunu bile hatırlamıyorsanız işi şansa bırakmayın. Özellikle yazın sıcak bölgelerde seyahat ederken yüksek sıcaklıkların da akü ömrünü olumsuz etkileyebileceğini unutmayın.

Kamp yapacaksanız, manzara molalarında müzik dinleyecekseniz veya telefon, navigasyon ve araç buzdolabı kullanacaksanız motor kapalıyken aküyü gereksiz yere tüketmeyin. Takviye kablosu veya aracınıza uygun bir taşınabilir marş cihazı işe yarayabilir; kullanırken üreticinin talimatlarına uyun.

Hele yabancı bir ülkede, telefonun zor çektiği tenha bir yolda aküsüz kalmak hiç eğlenceli değil. Tatilin en güzel yürüyüşü doğada yapılandır, çekici aramak için kilometrelerce yürümek değil.

7. Ön Cam, Silecekler ve Cam Suyunu Kontrol Edin

Uzun yolculuklarda görüş kalitesi çoğu zaman geri planda kalıyor. Lastikler kontrol ediliyor, motor bakımdan geçiyor ama ön camın üzerindeki küçük çatlak görmezden geliniyor.

Oysa güneşin tam karşıdan geldiği bir sabah veya yağmur altında yapılan gece sürüşü, camdaki kusurları çok daha rahatsız edici hâle getirebilir.

Ön camda taş izi, çatlak veya görüşü bozan çizikler varsa kontrol ettirin. Küçük taş izleri uygun koşullarda onarılabiliyor. Ancak büyük, ilerleyen veya görüşü etkileyen çatlaklarda cam değişimi gerekebilir.

Cam değişimi maliyeti, aracın modeline ve camın özelliklerine göre değişiyor. Örneğin Opel Astra H kullanıyorsanız, AvtoPro’nun Opel Astra H cam fiyatı sayfasından farklı yedek parça seçeneklerini inceleyebilirsiniz. Yalnız fiyat kadar camın aracınızla uyumlu olması da önemli. Üretim yılını, kasa tipini ve varsa sensör donanımını kontrol edin. Montaj ücretinin fiyata dahil olup olmadığını da sorun. Yoksa hesapladığınız masrafla serviste karşınıza çıkan rakam farklı olabilir.

Modern otomobillerde ön cama bağlı kamera ve sürüş destek sistemleri bulunabiliyor. Böyle araçlarda cam değişimi sonrasında üreticinin öngördüğü kalibrasyon işlemleri gerekebilir.

Silecekleri de deneyin. Cam üzerinde iz bırakıyor, ses yapıyor veya suyu düzgün temizlemiyorsa değişim zamanı gelmiş olabilir. Cam suyu deposunu doldurun.

8. Farları, Sinyalleri ve Fren Lambalarını Deneyin

Gündüz güneş altında farların çalışıp çalışmadığını pek düşünmezsiniz. Ama gece ıssız bir dağ yolunda tek farla ilerlemek zorunda kalırsanız durum değişir. Bir anda gece yolculuğu değil, korku filmi çekiyormuşsunuz gibi hissedersiniz.

Yola çıkmadan önce kısa ve uzun farları, sinyalleri, stop lambalarını ve dörtlüleri kontrol edin. Plaka aydınlatmasına ve varsa sis farlarına da bakın. Stop lambaları için birinden yardım isteyebilirsiniz.

Bagajı doldurduğunuzda otomobilin arkası alçalabilir, farların açısı değişebilir. Far yüksekliğini aracın yüküne göre ayarlayın. Özellikle yurt dışına gidiyorsanız gündüz far kullanımıyla ilgili ülke kurallarını da öğrenin.

Birkaç dakikalık kontrol yeterli. Yoksa gece yolunda önünüzü görmekte zorlanırken bir de karşıdan gelen sürücülerden selektör yiyerek yolculuğa devam edersiniz.

9. Kayışları, Hortumları ve Bakım Geçmişini Gözden Geçirin

Otomobilinizin kilometresini bilmek yetmez; son bakımda hangi parçaların değiştirildiğini de kontrol edin. Triger kayışı, filtreler, hortumlar ve diğer parçaların üreticinin belirlediği bakım aralıkları var. Özellikle uzun yola çıkmadan önce yaklaşan bakımları tamamlamakta fayda var.

Kaput altında çatlamış hortum, sıvı kaçağı veya aşınmış kayış varsa servise gösterin. Büyük bakımları da son akşama bırakmayın. Mümkünse birkaç gün önce yaptırıp otomobili deneyin. Bir sorun çıkacaksa evinizin yakınında çıksın, tatilin ortasında değil.

10. Klima, Havalandırma ve Cam Buğu Giderme Sistemine Bakın

Yazın uzun yol yaparken çalışmayan klima can sıkıcı. Hele içeride dört kişi varsa, güneş de tepede duruyorsa yolculuk hızla yorucu hâle gelebilir.

Ama klima yalnızca konfor meselesi değil. İyi çalışan havalandırma ve buğu giderme sistemi, görüşün korunmasına da yardımcı oluyor.

Yola çıkmadan klimayı çalıştırıp soğutma performansını kontrol edin. Fan farklı kademelerde düzgün çalışıyor mu? Havalandırma kanallarından yeterli hava geliyor mu? Cam buğu giderme işlevi çalışıyor mu?

Polen filtresi uzun süredir değişmediyse bakım takvimine göre kontrol ettirin. Kirli veya tıkanmış bir filtre hava akışını olumsuz etkileyebilir.

Özellikle yağmurlu bölgelerde seyahat edecekseniz camların buğusunu hızlı biçimde giderebilmek önemli.

Bir de küçük ama işe yarayan ayrıntı: Klimayı sonuna kadar açıp sürekli yüzünüze üfletmek yerine kabin sıcaklığını makul seviyede tutun. Uzun saatler boyunca direksiyon başında rahat kalabilmek, yolculuğun keyfini doğrudan etkiliyor.

11. Bagaj Yükünü, Emniyet Kemerlerini ve Araç İçini Kontrol Edin

Uzun yola çıkarken hepimiz biraz fazla eşya alıyoruz. İki günlük seyahate üç mevsimlik kıyafet hazırlayanlar bile var. Ama otomobilin taşıma kapasitesi sınırsız değil.

Bagajı yerleştirirken ağır eşyaları mümkün olduğunca aşağıda ve sabit biçimde tutun. Arka koltukların üzerine veya arka camın önüne gelişigüzel ağır malzemeler koymayın. Ani fren sırasında sabitlenmemiş eşyalar tehlikeli olabilir.

Araçtaki yolcu ve yük toplamının üreticinin belirlediği sınırları aşmaması gerekiyor. Tavan bagajı veya bisiklet taşıyıcı kullanıyorsanız bağlantılarını, taşıma kapasitesini ve izin verilen yük değerlerini kontrol edin.

Emniyet kemerlerinin düzgün çalıştığından emin olun. Çocuklarla seyahat edecekseniz yaşlarına, boylarına ve kilolarına uygun çocuk koltuğu kullanın.

Paspasları da kontrol edin. Sürücü tarafındaki paspas yerinden kayıp fren veya gaz pedalının hareketini engellememeli.

Bütün bunlar birkaç dakikalık işler. Ama otomobilin içine yerleştirdiğiniz eşyaların da sürüş güvenliğinin bir parçası olduğunu unutmayın.

12. Acil Durum Ekipmanlarını ve Yol Yardım Bilgilerini Hazırlayın

Otomobilinizin bakımlı olması yolda sorun yaşamayacağınız anlamına gelmiyor. Lastik patlayabilir, akü bitebilir, küçük bir kaza olabilir. Önemli olan böyle durumlara hazırlıklı olmak.

Reflektör, reflektif yelek, ilk yardım çantası, el feneri ve telefon şarj cihazını kolay ulaşabileceğiniz bir yerde tutun. Yurt dışına çıkıyorsanız gideceğiniz ülkelerin zorunlu ekipman kurallarını da kontrol edin.

Kasko ve yol yardım poliçenizi önceden inceleyin. Çekici hizmetinin kilometre sınırı var mı, arıza durumunda kimi arayacaksınız, anlaşmalı servis bulunmazsa ne olacak? Bunları yol kenarında öğrenmeye çalışmayın.

Özellikle uzak bölgelere gidiyorsanız çevrimdışı harita indirin. Ruhsat, trafik sigortası, muayene ve gerekiyorsa uluslararası araç sigortası belgelerinizi de kontrol edin.

Bir de sürücüyü unutmayın. Otomobil kusursuz olabilir ama sekiz saat aralıksız direksiyon başında kalmak iyi bir fikir değil. Düzenli mola verin, uykunuz gelirse dinlenin veya sürücüyü değiştirin. Kahve, uykunun yerini tutmuyor.

Uzun Yol Öncesi Araç Kontrolü Ne Zaman Yapılmalı?

Her kontrolü yola çıkacağınız sabaha bırakmak yerine hazırlığı birkaç güne yaymak daha mantıklı.

1 Hafta Önce

Bakım kayıtlarını gözden geçirin. Lastiklerin, frenlerin, akünün ve soğutma sisteminin kontrolünü yaptırın. Bir parça değişmesi gerekiyorsa temin etmek için zamanınız olsun.

2 – 3 Gün Kala

Bütün lambaları deneyin, silecekleri ve cam suyunu kontrol edin. Stepne veya lastik tamir kitine bakın. Yol yardım bilgilerini telefonunuza kaydedin.

Yolculuk Sabahı

Lastik basıncını soğukken kontrol edin. Aracın kullanım kılavuzuna uygun şekilde yağ ve sıvı seviyelerini gözden geçirin. Bagajın düzgün yerleştirildiğinden ve görüşünüzü engelleyen bir eşya bulunmadığından emin olun.

İlk Kilometrelerde

Kısa bir sürüş sırasında otomobilin normalden farklı davranıp davranmadığını da fark etmeye çalışın. Yeni bir ses, direksiyonda titreme veya uyarı lambası varsa bunu önemseyin.


Arabayla Seyahatin Keyfi, Yolda Kalmadan Gezebilmek

Otomobille seyahat etmenin güzel tarafı belli. İstediğiniz yerde durabiliyor, yoldaki küçük kasabalara sapabiliyor, manzarası hoşunuza giden bir yerde planladığınızdan uzun kalabiliyorsunuz.

Mesela İstanbul’dan kısa bir hafta sonu kaçamağı için çıkıp Sapanca, Maşukiye ve Kartepe çevresini gezmek isteyenler, Kocaeli’de iki günlük gezi rotamıza göz atabilir. Ancak Kartepe’nin virajlı ve eğimli yollarında araç kullanmakla düz otoyolda ilerlemek aynı şey değil. Mevsime uygun lastik ve sağlıklı fren sistemi, böyle yolculuklarda özellikle önemli.

Uzun yola çıkmadan önce araç kontrolü yapmak, her seferinde büyük bir servis masrafına girmek anlamına gelmiyor. Bazen lastiklere hava basmak, silecek değiştirmek veya eksik bir bakım işlemini tamamlamak yeterli olabilir. Bazen de ertelenmemesi gereken ciddi bir sorun ortaya çıkar.

Önemli olan neyle karşı karşıya olduğunuzu bilmek.

Sonuçta kilometrelerce yol gidip yeni yerler görmek istiyorsunuz. Yolculuğun en ilginç anısının hangi sanayide, kaç saat çekici beklediğiniz olmasına gerek yok.


Bu içerik AvtoPro iş birliğiyle hazırlanmıştır.

Uzun Yol Öncesi Araç Kontrolü: Sık Sorulan Sorular

1. Uzun yola çıkmadan önce araçta neler kontrol edilmeli?

Lastikler, frenler, motor yağı, soğutma sıvısı, akü, farlar ve silecekler kontrol edilmeli. Stepne ve acil durum ekipmanlarını da unutmayın.

2. Uzun yoldan kaç gün önce araç bakımı yapılmalı?

Mümkünse 5–7 gün önce yaptırın. Böylece olası sorunları gidermek ve aracı denemek için zamanınız olur.

3. Uzun yol öncesi motor yağı değiştirilmeli mi?

Her yolculukta gerekmez. Üreticinin bakım aralığını esas alın. Bakım zamanı yaklaştıysa değişimi yolculuktan önce yaptırın.

4. Uzun yolda lastik basıncı kaç olmalı?

Aracın kapı etiketindeki veya kullanım kılavuzundaki değerlere bakın. Bagaj doluysa yüklü araç için önerilen basıncı kullanın.

5. Ön camda çatlak varsa uzun yola çıkılır mı?

Küçük taş izleri onarılabilir. Ancak görüşü etkileyen veya ilerleyen çatlakları yola çıkmadan uzman kontrolünden geçirin.

6. Araç hararet yaparsa ne yapılmalı?

Güvenli bir yerde durun ve motoru zorlamayın. Sıcak radyatör kapağını açmayın. Gerekirse yol yardımı çağırın.

7. Uzun yolda araç arızalanırsa ne yapmalı?

Aracı güvenli bir yere çekin, dörtlüleri yakın ve yolcuları trafikten uzaklaştırın. Ardından yol yardım hizmetini arayın.

Benzer Yazılar