Ana sayfa Gezgin Rotaları Türkiye Eski Rum Köyü Trilye, Bursa

Eski Rum Köyü Trilye, Bursa

57
0

Güney Marmara’nın en çok ziyaret edilen hafta sonu rotalarından Tirilye, Bursa’nın Mudanya ilçesinin 11 km uzağında, Marmara’ya kıyısı olan şirin bir belde. Mudanya’ya 10 dakika uzaklıkta yer alan Trilye, tam anlamıyla olmasa da tarihi dokusuyla günümüze kadar korunmayı başaran bir yer. Trilye ve çevresi antik çağlardan beri yerleşime açık olmuş. Bu yüzden bu şirin beldede dolaşırken farklı medeniyetlerin izlerine rastlayabiliyorsunuz.

Tirilye’nin ismini Rumca 3 aziz anlamına geldiği ya da barbunya balığı demek olan “trigliya”dan aldığı anlatılıyor. Tarihi Misyalılar, Traklar, Antik Romalılar ve Bizanslılara uzanan Trilye’de tarihi yapılar bugün dahi ayakta. 1330’dan itibaren Osmanlı egemenliğine giren beldenin adı 1963’de Zeytinbağı olarak değiştirilse de 2011’de tekrar iade edilmiş.

Tirilye

Tarihi kayıtlara göre Trilye’de 1908 yılında 820 hane bulunuyordu. 19. yüzyıl sonlarına gelindiğinde ise Tirilye’de 109 Türk ve 3 bin 657 Rum vatandaşının yaşadığı biliniyor. Bugün beldede hiç Rum ikamet etmiyor. Yunanistan’da kurulmuş aynı isimli kardeş kasaba Trilye’de yaşayanlar eski günleri anmak için Türkiye‘ye, bu şirin beldeye geliyor.

Trilye Gezilecek Yerler

Kırmızı kiremitli tarihi evleriyle göze çarpan Trilye, dar sokakları, tarih dolu mekanları ile gezginlere farklı imkânlar sunuyor. Son yıllarda popülerleşmeye başlayan belde, sit alanı olduğundan özgün yapısını koruyabilmiş. Köy yürüyerek birkça saatte gezilebiliyor. Görülmesi gereken yerler birkaç yıkık tarihi yapıdan ibaret.

Osmanlılarca camiye dönüştürülen ve Fatih Camii adını alan Büyük Kilise; duvarlarına tarihte ilk kez resim yapılan Kemerli Kilise; ev olarak kullanılan Dündar Evi (Yuannes Kilisesi) bir de yemekhane olarak kullanıldığı için bu adla anılan kilise günümüzde varlıklarını zor da olsa sürdürüyorlar.

Trilye-Nasil-Gidilir

Kemerli Kilise: Panagia Pontobasilissa ya da belde de tanınan adıyla Kemerli Kilise, duvarlarına resim yapılan ilk kilise olarak bilinmektedir. Hristiyanlığın kadim dönemlerinde de büyük ilgi gören Trilye ve çevresinde çok sayıda görkemli kilise, manastır inşa edilmiş, ancak günümüze kadar sadece 3 kilise ve 1 manastır ulaşabilmiş. 13. yüzyıl sonlarında yapıldığı kabul edilen Kemerli Kilise de bunlardan birisi.

Kilisenin Panagia Pantobasillissa’ya (Hz.Meryem’) adandığı bazı el yazması eserlerde belirtilmektedir. Kilise, doğu-batı doğrultusunda uzanan Yunan haçı şemasına sahiptir. Yapı kullanılmasa da halen ayaktadır. İlk yapının duvar tekniği göz önünde bulundurularak, 13’ncü yüzyıl sonlarında yapıldığı kabul edilmektedir. Hıristiyan âlemi için büyük önem taşıyor.

Taş Mektep: Kıbrıs Eski Cumhurbaşkanı Başpiskopos Makarios’un eğitim aldığı Papaz Okulu 1909’da neo-klasik tarzda yapılmış. 1924’lerde şehit çocukları, öksüz, yetimler için Dar-ül eytam (Öksüz Yurdu) olarak kullanılmış. 1980’li yıllara kadar okul olarak hizmet veren Taş Mektep bugün maalesef çok bakımsız durumda

Fatih Camii: Eski ismi Aya Tadori olan ve kapısında Hicri 968, Miladi 1560 yazılı olan Bizans sütun başlıklarına sahip kilise, bugün Fatih Camii olarak kullanılıyor.

Osmanlı Hamam (Avlulu Hamam): Fatih Cami yanında yer alan hamam Yavuz Sultan Selim tarafından yaptırılmış. Bugün kültür merkezi olarak kullanmak için restore ediliyor.

Medikion Manastırı: Tirilye’den Eşkel Limanı’na giden karayolu üzerinde yer alıyor. Kuzeybatısında Rum Mezarlığı yer alır. 8. yüzyılda kurulduğu bilinen ve çiftlik olarak kullanılan manastırın yalnızca duvarlarıyla, her birinin ağırlığı 200 kilo gelen görkemli giriş kapılarıyla günümüze ulaşabilmiş.

Dündar Evi: Rumlardan kalan tarihi eser niteliğindeki Yuannes Kilisesi, bugün Dündar Evi adında mesken olarak kullanılıyor. 3 katlı yapıya kemerli taş bir kapıdan giriliyor. Kilise’nin 3. yy’dan kalma olduğu söyleniyor. Duvarlarına kazınmış isimlere ise hayret etmemek elde değil.

Tirilyeye-Nasil-Gidilir

Trilye’ye nasıl gidilir

Trilye, Güney Marmara’da küçücük bir belde. İstanbul’dan araçsız gelecekler için en kolay yol Mudanya’ya kalkan deniz otobüsüne binmek. Deniz yolunu katınca İstanbul Trilye arası 135 km. İstanbul Yenikapı’dan deniz otobüsü ile Mudanya’ya geldikten sonra, oradan yarım saatte bir kalkan minibüslerle Trilye’ye ulaşmak mümkün. Trilye Mudanya arasındaki yol zeytinlikler ve doyulmaz manzaralar ile dolu 10 km’lik bir yoldur.

İstanbul’dan Bursa yönüne otomobili ile gidenlerse Gemlik’i 3 km. geçtikten sonra Engürücük sapağından girerek Kurşunlu, Güzelyalı, Mudanya üzerinden Trilye’ye varabilirler. Ayrıca Trilye’den güneye giden ve nefis manzaralar sunan bir karayolu sizi İzmir yoluna bağlanıyor.

Unutmayın, karayolları yön levhalarında Trilye değil Zeytinbağı yazar. Yol biraz virajlı olduğu için dikkat etmek gerekiyor. Yol güzerganında bazı izleme yerlerinde mola verip manzaranın keyfini çıkarın. Bursa-Trilye arası ise 40 km.

Trilye nerede

Trilye’de ne yenir

Tirilye sahilinde, ailelerin işlettiği tahta masalar ve rengarenk örtüleriyle balık lokantaları ile çay bahçeleri bulunuyor. Lambalı radyosundan hala şarkılar yükselen ve özel ambalajında zeytinyağı ve hediyelik eşyalar bulabileceğiniz Savarona Restoran’dan başka Liman Restoran, Şekerev, Mahur ve Türk yemekleriyle ünlü Mehmet Ali Restoran mutlaka uğranılması gereken lezzet durakları.

Trilye’de sofraların baş tacı zeytin, zeytinyağı ve balık. Mevsimine göre balık yemek en iyisi, Trilye barbunya balığının ana vatanı. Yemeklere esas lezzet Trilye zeytinyağı. Bu yüzden önce o meşhur zeytinyağına geleneksel olarak kekik ve pul biber ekip odun ekmeği banılıyor.

Trilye’nin balkonu tabir Fatih Camii yakınındaki tepedeki Tarihi Çamlı Kahve’de asırlık çınarların altında, denize ve zeytin bahçelerine bakarak çay içebilirsiniz. Tam bir tepe olduğu için çevredeki yöreler kuşbakışı görülebiliyor.

Tirilye-Nasil-Gidilir

Trilye zeytini

Trilye halkının başlıca geçim kaynağı zeytini ile dünyaca ünlü. Trilye zeytini gerçekten başka zeytinlere benzemiyor. Başka yerlerde bulmak da mümkün değil, bu yüzden köylüler daha sonra isteyenlere zeytinleri kargo ile gönderiyorlar. Zeytin ve yan ürünlerini burada her köşeden almak mümkün.

Orta boyda, küçük çekirdekli ve çekirdeği meyvesine yapışmayan Trilye zeytini salamura yöntemiyle 3-4 yıl saklanabiliyor. Ayrıca olgunlaşmış yeşil zeytinlerden kırma, çizme ve az tuzlu konserve zeytin üretiliyor. Yörenin zeytini yağ yapımı için de çok uygun.

Günümüzde yöre halkının %90’ı geçimini zeytincilikle sağlıyor. Trilye’de balıkçılık eskiden olduğu gibi bugün de önemli bir geçim kaynağı. Trilye’de bağcılık, şarapçılık, ipekçilik de geçmişte kalan uğraşlar arasında yer alıyor.

Trilye köyü, zeytinleri, tarihi yerleri ve tertemiz havası ile özellikle İstanbul’dan yapılacak günübirlik geziler için bire bir. Bu şirin beldeye henüz turistik bir yer demek güç, çünkü hâlâ köy atmosferini muhafaza edebilmiş. Trilye’nin Rum mimarisinin muhteşem örnekleri olan evleri ise bakımsız ve biraz hüzünlü de olsalar, sıra sıra saksılardaki çiçekleri, zarif pencereleri, ilgi çekici kapıları ile gülümsemeyi sürdürüyorlar.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here